Pergola to jedno z tych rozwiązań, które potrafi całkowicie zmienić charakter ogrodu i nie chodzi tylko o estetykę. Dobrze dobrana pergola daje cień latem, wyznacza przestrzeń do wypoczynku i może służyć jako podstawa pod rośliny pnące. Źle dobrana? Stoi, rdzewieje lub próchnieje, a w końcu ląduje na złomowisku. Oto co naprawdę warto wiedzieć przed wyborem.
1. Czym właściwie jest pergola?
Pergola to zadaszenie ogrodowe o otwartej lub częściowo otwartej konstrukcji, składające się z pionowych słupów i poziomego rusztu lub belek stropowych. W odróżnieniu od wiaty czy tarasu krytego, tradycyjna pergola nie tworzy szczelnego zadaszenia, przepuszcza powietrze i rozproszone światło. Nowsze modele bioklimatyczne mogą jednak zamykać się całkowicie dzięki ruchomym lamelom. Pergola spełnia kilka funkcji jednocześnie: daje cień, wyznacza strefę wypoczynku w ogrodzie, stanowi rusztowanie dla roślin pnących (winorośl, wisteria, hortensja pnąca) i optycznie powiększa przestrzeń przez wprowadzenie pionowych elementów architektonicznych.
2. Pergola drewniana - klasyka z wadami
To najpopularniejszy i najstarszy rodzaj. Najczęściej wykonywana z drewna modrzewiowego, sosnowego impregnowanego ciśnieniowo lub egzotycznego. Drewniana pergola bez wątpienia wygląda naturalnie i ciepło wpisując się w każdy styl ogrodu, od rustykalnego po nowoczesny. Zalety: estetyka naturalna, możliwość indywidualnego kształtowania, stosunkowo niski koszt materiału (drewno sosnowe), łatwa naprawa i rozbudowa. Wady: wymaga regularnej konserwacji (impregnacja co 2-3 lata), podatna na próchnienie i owady przy zaniedbaniu, drewno pęcznieje i pracuje przy zmianach wilgotności.
3. Pergola aluminiowa - nowoczesność i trwałość
Aluminium to w tej chwili nasz najchętniej montowany materiał. Profile aluminiowe lakierowane proszkowo (paleta RAL) nie rdzewieją, nie wymagają malowania ani impregnacji, a ich żywotność przy normalnej eksploatacji przekracza 30 lat. Zalety: zero konserwacji (wystarczy mycie), trwałość 25-40 lat, szeroki wybór kolorów RAL, możliwość integracji oświetlenia LED i rolet w profil, odporna na korozję i UV. Wady: wyższy koszt zakupu niż drewno, przy bardzo dużych rozpiętościach wymaga pośrednich słupów. Kolor antracytowy to standardowy wybór, który doskonale komponuje się z elewacją i nawierzchnią tarasową.
4. Pergola bioklimatyczna - najdroższy wariant z najlepszą funkcjonalnością
Pergola bioklimatyczna to aluminiowa konstrukcja wyposażona w ruchome lamele dachowe, które można obracać od 0° do 135°. W pozycji otwartej przepuszczają powietrze i częściowe słońce, w pozycji zamkniętej tworzą szczelny dach nieprzepuszczający deszczu. Zalety: pełna kontrola nad nasłonecznieniem i wentylacją, odporność na deszcz przy zamkniętych lamelach, możliwość zamknięcia boków (szyby, rolety), najwyższy komfort użytkowania przez cały rok. Wady: najwyższy koszt (od 15 000 zł za małe modele), konieczność zasilania elektrycznego, bardziej złożona konserwacja mechanizmów obrotowych. Pergola bioklimatyczna to inwestycja, która zwraca się przez wydłużenie sezonu, przy odpowiednim zabezpieczeniu boków możliwe jest użytkowanie przez 9-10 miesięcy w roku, nawet w polskim klimacie.
5. Pergola wolnostojąca vs przyścienna
Pergola przyścienna (zakotwiona w ścianie budynku) jest stabilniejsza przy wietrze i tańsza w montażu. Pergola wolnostojąca daje większą swobodę lokalizacji, stawiamy ją w dowolnym miejscu ogrodu. Wymaga jednak solidniejszych fundamentów (stopy betonowe lub śruby gruntowe).
6. Którą pergolę wybrać? – podsumowanie
Zależy Ci na niskiej cenie i naturalnym wyglądzie? Wybierz pergolę z drewna modrzewiowego lub bangkirai i zaplanuj konserwację co 2-3 lata. Chcesz mieć spokój przez lata bez pielęgnacji? Postaw na aluminium w kolorze dopasowanym do elewacji domu. Używasz ogrodu przez cały rok? Najlepiej sprawdzi się pergola bioklimatyczna z możliwością zamknięcia boków. Masz duży taras lub niestandardowy kształt? Skontaktuj się z nami - prawdopodobnie najlepszym rozwiązaniem będzie stal lub konstrukcja łączona, dobrana indywidualnie do Twojej przestrzeni.